Zanim nabierzesz pierwsze oczko swetra, wzór już zdecydował o kolejności pracy. Ten tekst porównuje trzy rodziny budowy. To opis rzemieślniczych praktyk i ich skutków, a nie wynik badań, więc traktuj go jako przewodnik do własnego wyboru.
Od góry: raglan i karczek
Sweter robiony od góry zaczyna się przy szyi i rośnie w dół, zwykle na okrągło. Nie ma szwów po bokach i na ramionach.
Raglan powiększa się o kilka oczek co kilka rzędów wzdłuż czterech linii biegnących od szyi do pach. Dodawane oczka tworzą na dzianinie cztery ukośne linie, które przypominają szwy.
Karczek to okrągła nakładka wokół szyi, którą powiększa się równomiernie w kilku rzędach. Pod pachami oczka rękawów odkłada się na nitkę i dalej robi korpus.
Zaleta wspólna dla obu: można przymierzać sweter w trakcie pracy. Długość korpusu i rękawów, które robi się na końcu, można więc dopasować do siebie, bez rozpruwania. To jest największa praktyczna różnica w porównaniu z robieniem od dołu.
Wada: na początku robótka jest mała i ma bardzo dużo ubytków lub dodawań, więc łatwo pomylić rzędy. Przy pierwszym swetrze licz oczka po każdym rzędzie z dodawaniem.
Od dołu na okrągło
Korpus i rękawy robi się osobno na okrągło od dołu, a potem łączy na wysokości pach i dalej robi karczek lub raglan. Brak szwów zostaje, ale kolejność prac jest odwrotna.
Dobra strona: dół korpusu i ściągacze robisz na samym początku. Gorsza: przymierzać możesz dopiero po połączeniu wszystkich części, a to przy błędzie w rozmiarze jest późno.
Od dołu, z części zszywanych
To klasyczny sposób: przód, tył i dwa rękawy robione osobno na dwóch drutach, a potem zszywane. Szwy na ramionach i bokach dają dzianinie stabilność, więc dobrze trzymają kształt, zwłaszcza przy cięższej włóczce. To zwyczajowe wyjaśnienie, powtarzane w opisach wzorów.
Plusy: każda część jest mała i łatwa do przeniesienia, a błąd w jednej nie psuje reszty. Minusy: szwy trzeba zszyć starannie, a wiele osób nie lubi tej pracy.
Porównanie w skrócie
| Sposób | Przymiarki w trakcie | Szwy | Co sprawia kłopot |
|---|---|---|---|
| Od góry, raglan | Tak | Brak | Rząd dodawań na początku |
| Od góry, karczek | Tak | Brak | Pilnowanie rozmieszczenia dodawań |
| Od dołu, na okrągło | Dopiero po połączeniu | Brak | Błąd w rozmiarze widać późno |
| Od dołu, zszywany | Przód i tył osobno | Tak | Zszywanie |
Jak wybrać
- Pierwszy sweter: wybierz robiony od góry z gotowym wzorem, w którym możesz przymierzać. Brak szwów to dla wielu osób wygoda, a przymiarki pozwalają poprawić długość.
- Gruba włóczka lub sweter oversize: karczek lub raglan od góry. Mało oczek, szybka praca.
- Dopasowany krój, skomplikowany wzór: części zszywane dają kontrolę nad kształtem każdego elementu.
- Obawa przed szyciem: wybierz dolny lub górny sweter na okrągło.
Niezależnie od wyboru zrób dobrą próbkę, bo od niej zależy, czy sweter będzie pasował. Sposób pracy na okrągło opisaliśmy w tekście o dzierganiu na okrągło, a o doborze grubości piszemy w tekście o grubości włóczki.
Czego tu nie ma
To porównanie opisuje ogólne cechy. Konkretny wzór może je łamać, więc dla własnego swetra czytaj opis wzoru i sprawdź w nim, kiedy można przymierzać.
