Wzór mówi „włóczka DK", a w sklepie na półce leżą motki podpisane inaczej. Grubość włóczki nazywa się różnie w różnych krajach i u różnych producentów, więc łatwo się pogubić. Ten tekst pokazuje, jak czytać nazwy grubości, co jest napisane na banderoli i jak bezpiecznie zamienić włóczkę z wzoru na inną.
Osiem kategorii grubości
Amerykańska organizacja Craft Yarn Council opisała grubości włóczki w ośmiu kategoriach, numerowanych od 0 do 7. Poniższa tabela to uproszczony przepis z jej tabeli, z polskimi odpowiednikami nazw. Liczby są wskazówkami, a nie sztywnymi regułami: sama organizacja pisze, że należy zawsze trzymać się próbki podanej we wzorze.
| Kategoria | Nazwa w źródle | Typowe nazwy włóczek | Oczek na 4 cale (około 10 cm) | Drut (mm) |
|---|---|---|---|---|
| 0 | Lace | koronkowa | 33–40 | 1,5–2,25 |
| 1 | Super Fine | skarpetkowa (fingering) | 27–32 | 2,25–3,25 |
| 2 | Fine | sport | 23–26 | 3,25–3,75 |
| 3 | Light | DK | 21–24 | 3,75–4,5 |
| 4 | Medium | worsted, aran | 16–20 | 4,5–5,5 |
| 5 | Bulky | gruba (chunky) | 12–15 | 5,5–8 |
| 6 | Super Bulky | bardzo gruba | 7–11 | 8–12,75 |
| 7 | Jumbo | gigantyczna | do 6 | od 12,75 |
Źródło podaje próbkę na 4 cale, czyli 10,16 cm, więc w praktyce czytaj to jako „na 10 cm", pamiętając, że liczby są orientacyjne. Włóczka koronkowa jest tak cienka, że źródło mówi wprost o trudności ustalenia jednego zakresu.
Jak czytać banderolę
Papierowa opaska na motku zawiera zwykle te same informacje, w trochę innej kolejności u różnych producentów.
- Skład, na przykład „100% wełna merino". Zobacz też przewodnik po włóknach.
- Długość i waga motka, na przykład „50 g, 125 m". To ważniejsza liczba niż sama waga, bo dwie włóczki po 50 g mogą mieć bardzo różną długość nitki.
- Zalecany rozmiar drutów i próbka, czyli ile oczek i rzędów mieści się w kwadracie o boku 10 cm, przerobionym tym rozmiarem drutów.
- Symbole pielęgnacji, które mówią, jak prać włóczkę.
- Numer koloru i numer partii farbowania. Motki z różnych partii mogą się nieco różnić odcieniem, więc kup tyle motków, ile potrzeba, od razu.
Prosta zasada: im więcej metrów w 100 g, tym włóczka cieńsza. Liczby metrów odpowiadające poszczególnym grubościom różnią się między producentami i nie podajemy ich tutaj, bo nie ma jednej tabeli.
Co wybrać na co
To ogólne wskazówki z praktyki dziewiarskiej, a nie wynik badań.
- Skarpetki: cienka włóczka skarpetkowa, na cienkich drutach. Dzianina jest gęsta i trwała.
- Sweter na co dzień: DK albo worsted. Swetry robią się szybciej niż z włóczki cienkiej, a dzianina nie jest jeszcze zbyt gruba.
- Czapka i szalik: worsted albo gruba. Zobacz też druty na start.
- Koc i szybkie projekty: bardzo gruba, na grubych drutach. Praca idzie szybko, ale całość jest ciężka.
Zamiana włóczki z wzoru na inną
Najczęstszy kłopot to taki, że włóczki z wzoru nie ma w sklepie albo jest za droga. Zamiennik trzeba dobrać według kilku zasad.
- Ta sama kategoria grubości i zbliżona próbka podana na banderoli. To najważniejszy warunek.
- Podobna długość nitki w 100 g. Jeśli włóczka jest krótsza, potrzeba więcej motków.
- Podobne włókno. Bawełna układa się inaczej niż wełna. Zamiana na inne włókno zmienia ciężar i sposób, w jaki dzianina się układa.
- Zawsze zrób próbkę. Zobacz próbkę dziewiarską: to jedyny pewny sposób, żeby sprawdzić, czy zamiennik da właściwy rozmiar.
- Policz metry, nie motki. Weź liczbę metrów z wzoru, podziel przez długość jednego motka zamiennika i zaokrąglij w górę.
Jeśli wzór wymaga na przykład 600 m, a motek zamiennika ma 120 m, potrzebujesz pięciu motków. Warto dokupić jeden dodatkowy na zapas.
Źródła
- Craft Yarn Council, Standard Yarn Weight System, tabela kategorii 0–7 z zakresami próbki i rozmiarami drutów
