Dwie osoby, które dziergają ten sam wzór tą samą włóczką, mogą dostać swetry w różnych rozmiarach. Powód to ich własne napięcie nitki: jedna przerabia luźniej, druga ciaśniej. Próbka dziewiarska pokazuje, ile oczek i rzędów mieści się w kawałku dzianiny o znanym rozmiarze. Dzięki niej wiesz, ile oczek nabrać, żeby rzecz miała pożądany rozmiar.
Co to jest próbka
Próbka to liczba oczek i rzędów na 10 cm, na przykład 20 oczek i 28 rzędów. We wzorze podana jest zwykle jako „próbka: 20 oczek i 28 rzędów na 10 cm, ściegiem dżersejowym, na drutach 4,5 mm". Jeśli Twoja próbka ma tyle samo oczek i rzędów, robótka wyjdzie w rozmiarze ze wzoru.
Jak zrobić próbkę
- Użyj tej samej włóczki i tych samych drutów, które będą w projekcie, i tego samego ściegu, który podaje wzór.
- Nabierz więcej oczek, niż wynosi próbka, na przykład o 8 więcej. Dodatkowe oczka robią brzeg, którego nie mierzysz. Brzegi dzianiny bywają inne niż środek.
- Przerób kwadrat o boku około 15 cm. Przerabiaj tak, jak będziesz robić projekt, w tej samej pozycji i o podobnej porze: zmęczona ręka przerabia inaczej.
- Zamknij oczka i wypierz próbkę tak, jak będziesz prać gotową rzecz. Włóczka potrafi się po praniu rozciągnąć lub skurczyć. Zobacz pranie wełny. Dopiero wtedy mierz.
- Połóż próbkę płasko, nie naciągając jej.
Jak zmierzyć
Rozłóż próbkę na płaskiej powierzchni i przyłóż linijkę. Policz, ile oczek mieści się w poziomym odcinku 10 cm, oraz ile rzędów w pionowym odcinku 10 cm. Mierz w środku próbki, z dala od brzegów. Jeśli oczka trudno policzyć, użyj szpilek, żeby zaznaczyć początek i koniec odcinka.
Wynik porównaj z próbką ze wzoru.
- Masz więcej oczek na 10 cm niż we wzorze: Twoje oczka są za małe. Spróbuj grubszych drutów.
- Masz mniej oczek na 10 cm niż we wzorze: Twoje oczka są za duże. Spróbuj cieńszych drutów.
Po zmianie drutów zrób nową próbkę. Zmieniaj rozmiar drutów, a nie sposób, w jaki przerabiasz.
Jak policzyć, ile oczek nabrać
Gdy masz własną próbkę, wzór jest prosty:
liczba oczek = szerokość w centymetrach, podzielona przez 10, razy liczba oczek na 10 cm
Na przykład: chcesz szalik szeroki na 20 cm, a Twoja próbka to 18 oczek na 10 cm. Szerokość 20 cm to dwie dziesiątki, więc 2 razy 18 daje 36 oczek. Do tej liczby dodaj oczka brzegowe, jeśli wzór ich wymaga, i dopasuj do ściegu: ściągacz 2 na 2 wymaga zwykle liczby oczek podzielnej przez cztery, czasem z dodatkowymi oczkami brzegowymi.
Tę samą operację wykonuje kalkulator oczek: wpisujesz próbkę i szerokość, a on podaje liczbę oczek zaokrągloną do wielokrotności, którą wymaga ścieg. Liczenie rzędów działa tak samo, tylko używa liczby rzędów na 10 cm i długości robótki.
Dlaczego warto poświęcić na to piętnaście minut
Próbka ratuje przed sytuacją, w której po tygodniu pracy sweter okazuje się za mały lub za duży. Rozpruwanie dużej robótki zabiera znacznie więcej czasu niż zrobienie próbki. Przy pierwszym szaliku możesz ją pominąć, bo rozmiar szalika nie jest krytyczny. Przy swetrze, czapce i skarpetkach próbka jest konieczna. Zobacz też grubość włóczki, jeśli zamieniasz włóczkę z wzoru na inną.
