W żakardzie w jednym rzędzie pracujesz dwoma kolorami. Nie używasz obu naraz, więc nitka, której w danym oczku nie potrzebujesz, biegnie z tyłu robótki aż do miejsca, gdzie znów jest potrzebna. Ten tekst opisuje to, co dziewiarki nazywają żakardem lub fair isle, czyli dzierganiem wielobarwnych wzorów, w których tylko dwa kolory pracują w jednym rzędzie.
Co jest z przodu, a co z tyłu
Z prawej strony robótki widzisz wzór. Z lewej strony widzisz nitki, które biegną w poprzek tyłu, bo trzeba je przeciągnąć od jednego miejsca do drugiego. Takie odcinki nitki z tyłu robótki nazywa się przeciągnięciami. Wzór na przodzie jest tylko tak dobry, jak ich prowadzenie.
Dwie nitki w dwóch rękach albo w jednej
Są dwa popularne sposoby trzymania nitek.
- Jedna nitka w prawej ręce, druga w lewej. Łączysz tu metodę angielską i kontynentalną. Nitki prawie się nie plączą, bo każda jest w innej ręce.
- Obie nitki w jednej ręce. Jedna idzie nad drugą. Pracuje się wolniej, ale nie trzeba znać dwóch metod.
Nie ma jednego dobrego sposobu. Wybierz ten, w którym nitki najmniej się plączą, i nie zmieniaj go w trakcie wzoru.
Dwie zasady, które ratują robótkę
- Nie ściągaj nitki z tyłu. Przed przerobieniem oczka w nowym kolorze rozsuń oczka na prawym drucie na całą ich szerokość. Dzięki temu nitka, która biegnie z tyłu, ma zapas. Gdy ściągniesz ją zbyt mocno, dzianina się marszczy i traci elastyczność.
- Trzymaj stałą kolejność nitek. Przy zmianie koloru zawsze podnoś nitkę z tej samej strony, na przykład jasną spod ciemnej. Wtedy nitki się nie plączą, a robótka wygląda równo.
Długie odcinki jednego koloru
Gdy ten sam kolor tła ciągnie się przez wiele oczek, nitka z tyłu robi się długa i łatwo się o nią zahaczyć palcem lub guzikiem. W takim miejscu przeplataj nitkę: w środku odcinka owiń nią drugą nitkę, a potem kontynuuj. Opisy wzorów zwykle podają, kiedy to robić, więc najpierw przeczytaj uwagi do wzoru. Jak długi odcinek jest jeszcze bezpieczny, zależy od włóczki, więc ustal to na próbce.
Napięcie i grubość
Dzianina z dwóch nitek jest grubsza i mniej rozciągliwa niż gładka. Dziewiarki często dobierają do żakardu druty o rozmiar większe niż do gładkiej dzianiny, ale najlepiej ustalić to na próbce. Dlatego zrób próbkę wprost ze wzorem żakardowym, nie z gładkiej dzianiny, i zablokuj ją tak, jak będziesz prać gotową robótkę. Zobacz też pranie wełny.
Włóczka do żakardu
Do nauki wybierz gładką, niezbyt cienką włóczkę w dwóch wyraźnie różnych kolorach. Różne włókna zachowują się inaczej, więc zajrzyj do przewodnika po włóknach. Dwa kolory powinny dobrze się różnić jasnością, bo różnica jasności jest lepiej widoczna niż samo przejście barwy. To porada praktyczna, a nie wynik badań.
Pierwszy motyw
Zacznij od prostego rytmu: pas z powtarzającym się wzorem na kilka oczek, w którym nigdy nie ma długich odcinków jednego koloru. Wzór czytaj ze schematu: każda kratka to jedno oczko, a kolor kratki mówi, którą nitką je zrobić. Zasady czytania schematu opisaliśmy w tekście o czytaniu schematu. Robótka na okrągło jest przy żakardzie wygodna, bo cały czas patrzysz na prawą stronę, więc zobacz też dzierganie na okrągło.
